Besinlerin enerjiye dönüşme süreci olarak adlandırılan metabolizma, yaş, stres, uykusuzluk gibi pek çok faktör sebebiyle yavaşlayabiliyor. Bu sebeple vücut, yorgunluk, kilo vermede zorluk ve enerji düşüklüğü gibi uyarılarda bulunabiliyor.
Vücudun aldığı besinleri enerjiye dönüştürme süreci olan metabolizma, kalp atışı, nefes alma, sindirim ve hücre yenilenmesi gibi pek çok yaşamsal faaliyetlerin gerçekleşmesini de sağlıyor. Dinlenme halinde bile vücut enerji yakımına devam ediyor ve bu duruma da “bazal metabolizma hızı” deniyor. Ancak uzmanlara göre yaş ilerlemesi, düzensiz uyku, stres gibi faktörlerle birlikte hareketsiz yaşam ve yanlış beslenme alışkanlıkları da metabolizmanın yavaşlamasına neden olabiliyor.
Uzmanlar metabolizmanın yavaşlamasının en büyük sebeplerinden biri olarak kas kütlesinin azalmasını gösteriyor. Bunun sebebi kas dokusunun yağ dokusuna göre daha fazla enerji harcamasından kaynaklanıyor. Yaş ilerledikçe kas kaybında artış gözlemlendiği için vücudun günlük kalori yakımı da düşüyor.
Çok düşük kalorili diyetler metabolizmanın kendini “savunma moduna” almasını sağlarken daha az kalori yakmasına da sebep oluyor. Uzmanlara göre uzun süre aç kalmak kan şekerinde dengesizlik yaşanmasına ve yoğun tatlı krizlerine yol açabiliyor. Hızlı kilo kaybı sonrasında verilen kiloların kısa sürede geri alınmasının altında yatan temel sebep metabolizmanın yavaşlaması olarak belirtiliyor.
Uzun süre hareketsiz kalmak metabolizmayı yavaşlatırken özellikle günlük hayatta masabaşı çalışmak vücudun enerji miktarını çok ciddi şekilde azaltıyor. Bu durumun önüne geçmek için uzmanlar, düzenli yürüyüş ve egzersizleri tavsiye ediyor.
Yetersiz uyku, vücuttaki hormon dengesini bozarken bu durumun uzun süre devam etmesi halinde kas kaybını arttırabileceği ve kortizol seviyesini yükseltebileceği belirtiliyor. Yeterli uykunun alınmaması halinde oluşacak kronik stres sırasında salgılanan kortizol hormonu, iştahı artırırken yağlanmaya da sebep olabiliyor.
Hipotiroidi metabolizmanın yavaşlamasının en önemli nedenlerinden biridir. Tiroid hormonları vücudun enerji kullanım hızını belirlerken hormon seviyelerinin düştüğü durumlarda da halsizlik, üşüme, kilo alma ve cilt kuruluğu gibi belirtiler görülebiliyor.
Uzmanlar tarafından kadınların menopoz döneminde metabolizmalarının yavaşlayabildiği açıklanırken yapılan araştırmalar sonucunda östrojen düşüşü ve kas kaybı gibi faktörlerin de metabolizmayı etkilediği ortaya çıktı.
Hilal Sevinç