Denizin Ortasında, Türkiye’nin Tam İçinde

Kimi insanlar yaz geldiğinde birkaç haftalığına denize kaçar. Ben bu yıl biraz daha ileri gittim. Bilgisayarımı, internetimi ve günlük işlerimi yanıma alıp teknede yaşamayı seçtim.

Karadan uzaklaştığınızda ilk fark ettiğiniz şey sessizlik oluyor. Ardından fark ediyorsunuz ki aslında sessiz olan deniz değil, gürültülü olan kara hayatıymış.

Şehirde günler trafikle, yetişme telaşıyla, bitmeyen toplantılarla ve sürekli bir yerlere yetişme duygusuyla geçiyor. Teknede ise zaman farklı akıyor. Güneşin doğuşunu gerçekten görüyorsunuz. Rüzgârın yön değiştirdiğini hissediyorsunuz. Akşam olduğunda gökyüzünün kaç farklı renge bürünebildiğini fark ediyorsunuz.

Elbette bu bir kaçış hikâyesi değil. Çünkü ben burada tatil yapmıyorum. Çalışıyorum.

Bilişim sektörünün en büyük nimetlerinden biri de tam burada ortaya çıkıyor. Eğer işiniz bilgi üretmek, teknoloji geliştirmek, içerik üretmek veya dijital sistemler yönetmekse, dünyanın herhangi bir yerinden çalışabilme şansına sahipsiniz. Bu durum bir ayrıcalık gibi görünse de aslında yıllar boyunca edinilmiş bilgi birikiminin ve dijital dönüşümün doğal sonucu.

Bugün bir koyda demirliyken toplantıya katılabiliyor, bir haber analizini tamamlayabiliyor, bir yapay zekâ projesi üzerine çalışabiliyor ya da yüzlerce kilometre uzaktaki bir ekiple aynı anda üretim yapabiliyorum.

Fakat bunu anlatırken bir başarı hikâyesi yazmak istemiyorum. Çünkü uzaktan çalışma özgürlüğü sadece teknolojiyle ilgili değil, aynı zamanda sorumlulukla ilgili. Bilgisayarınızı açtığınız yerde disiplininizi de yanınızda taşımanız gerekiyor.

Tam da bu günlerde Türkiye’de eğitim öğretim yılı sona eriyor. Milyonlarca öğrenci karne heyecanı yaşarken öğretmenler de yoğun bir dönemi geride bırakıyor.

Bir yandan da eğitim camiasının yaşadığı sorunlar gündemde. Özellikle Ankara’da eğitim emekçilerinin gerçekleştirdiği eylemler, ekonomik sıkıntılar ve bazı eğitimcilerin seslerini duyurabilmek için başvurduğu açlık grevleri aslında hepimize önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Eğitim sadece müfredattan ibaret değildir. Eğitim, o sınıflara giren insanların yaşam koşullarıyla da doğrudan ilişkilidir.

Bu nedenle bana göre yaz tatilini en çok hak eden meslek gruplarının başında öğretmenler geliyor. Bir yıl boyunca onlarca öğrencinin yalnızca akademik gelişimine değil, duygusal ve sosyal gelişimine de katkı sunan eğitimciler büyük bir emeğin karşılığında biraz dinlenmeyi fazlasıyla hak ediyor.

Ancak burada nazikçe değinmek istediğim başka bir konu daha var.

Bilişim sektöründe çalışanlar için uzaktan çalışma artık sıradan bir gerçekliğe dönüştü. Pek çok eğitimci ise mesleklerinin doğası gereği hâlâ fiziksel mekâna bağlı çalışıyor. Belki de önümüzdeki yılların önemli tartışmalarından biri bu olacak. Yapay zekâ, dijital eğitim platformları ve hibrit öğrenme modelleri geliştikçe eğitim dünyası da uzaktan çalışmanın bazı avantajlarını yeniden değerlendirmek zorunda kalabilir.

Bu, öğretmenin yerini teknoloji alsın demek değil. Tam tersine öğretmenin değerini artıracak yeni çalışma modellerini düşünmek demek.

Ben bugün teknemin güvertesinde bu satırları yazarken uzakta bir okul zilinin sesi yok. Trafik yok. Toplantıya yetişme telaşı yok. Ama Türkiye’nin gündemi yine burada benimle.

Deniz insana ilginç bir şey öğretiyor: Uzaklaşınca kopmuyorsunuz. Bazen tam tersine, olan biteni daha net görmeye başlıyorsunuz.

Belki de hepimizin zaman zaman ihtiyacı olan şey budur; biraz mesafe, biraz sessizlik ve düşünmek için biraz daha fazla ufuk çizgisi…

Tülay Ataman