AKP’nin 12. Yargı Paketi Meclis’te: Hangi Düzenlemeler Yer Alıyor?

AK Parti tarafından hazırlanan ve kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifi, TBMM gündemine taşındı. Yargı süreçlerinin hızlandırılması, hukuk yargılamalarında etkinliğin artırılması ve bazı yasal düzenlemelerin güncellenmesini amaçlayan teklifin önümüzdeki günlerde Meclis’te görüşülmesi bekleniyor.

Adalet sisteminde kapsamlı değişiklikler öngören teklif, özellikle hukuk yargılamalarının süresi, dijital duruşma uygulamaları ve Yargıtay’ın bozma yetkisine ilişkin düzenlemelerini içeriyor. Ancak kamuoyunda uzun süredir tartışılan bazı başlıkların pakette yer almaması dikkat çekiyor.

Duruşmalar arasındaki süreye üç ay sınırı

Teklifte yer alan düzenlemeye göre hukuk yargılamalarında duruşmalar arasındaki süre üç ayı geçemeyecek. Düzenlemenin, davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması ve yargı süreçlerinde yaşanan gecikmelerin azaltılması amacıyla hazırlandığı belirtiliyor.

Özellikle uzun süren hukuk davalarında yaşanan zaman kayıplarının vatandaşların adalete erişimini zorlaştırdığına değiniliyor. Yeni uygulamanın mahkemelerin iş yüküne nasıl yansıyacağı ise merakla bekleniyor.

Ön inceleme duruşmaları elektronik ortama taşınabilecek

Yasa teklifinde dijitalleşme başlığı altında önemli bir değişiklik de bulunuyor. Buna göre ön inceleme duruşmaları, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) üzerinden “e-duruşma” yöntemiyle gerçekleştirilebilecek.

Düzenlemenin, tarafların mahkemeye fiziksel olarak gitmeden bazı işlemleri gerçekleştirmesine imkân tanıyarak zaman ve maliyet tasarrufu sağlaması hedefleniyor. Adalet hizmetlerinde dijitalleşmenin artırılması da paketin temel amaçları arasında gösteriliyor.

Yargıtay’ın bozma yetkisi yeniden düzenleniyor 

Teklifte dikkat çeken başlıklardan biri de Yargıtay’ın bozma yetkisine ilişkin düzenleme oldu. Yeni düzenleme ile yüksek mahkemenin hangi durumlarda bozma kararı verebileceğine ilişkin çerçevenin yeniden belirlenmesi öngörülüyor.

Düzenlemenin amacı, yargılama süreçlerinde ortaya çıkan usul hatalarının azaltılması ve dosyaların uzun yıllar boyunca mahkemeler arasında gidip gelmesinin önüne geçilmesi olarak ifade ediliyor.

Boşanma davalarında yeni dönem

Paket kapsamında, uzun süredir kamuoyunda tartışılan boşanma davalarına ilişkin süreçlerin hızlandırılmasına yönelik düzenlemelerin gündemde olduğu ifade ediliyor. Özellikle çekişmeli boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasına yönelik çalışmaların değerlendirildiği belirtiliyor.

Genel af veya infaz düzenlemesi var mı?

12. Yargı Paketi’ne ilişkin kamuoyunda çeşitli iddialar gündeme gelse de, resmi açıklamalarda kapsamlı bir genel af düzenlemesine ilişkin net bir bilgi bulunmuyor. Paketin nihai içeriği, TBMM komisyonları ve Genel Kurul görüşmeleri sonrasında kesinlik kazanacak.

AK Parti’nin hazırladığı 12. Yargı Paketi’nin Meclis’teki görüşme sürecinin ardından yasalaşıp yasalaşmayacağı ve içeriğinde değişiklik yapılıp yapılmayacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.

Kamuoyunda tartışılan bazı düzenlemeker teklifte yer almadı

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in daha önce gündeme getirdiği bazı düzenlemelerin 12. Yargı Paketi içerisinde bulunmaması dikkat çekti.

Suça sürüklenen çocuklara yönelik yeni yaptırımlar, izinsiz IBAN kullanımına ilişkin düzenleme, sosyal medya platformlarında kimlik doğrulama sistemi, infaz düzenlemeleri ve cinsiyet değiştirme ameliyatlarına yaş sınırı getirilmesine ilişkin hükümler teklif kapsamına alınmadı.

Bu başlıkların ilerleyen dönemde ayrı yasa teklifleri halinde TBMM gündemine gelebileceği belirtiliyor.

İkinci yargı paketi hazırlığı

AKP Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, kamuoyunda tartışılan birçok düzenlemenin farklı paketler halinde Meclis’e sunulacağını açıkladı. Bu kapsamda LGBTİ düzenlemeleri, süresiz nafaka konusu ve çeşitli infaz düzenlemelerinin ikinci bir yargı paketinde ele alınabileceği ifade ediliyor.

Hükümet kanadı, yargı alanındaki reform çalışmalarının aşamalı şekilde sürdürüleceğini belirtirken, muhalefet partileri ve hukuk çevrelerinin teklif üzerindeki değerlendirmelerinin Meclis komisyon sürecinde netleşmesi bekleniyor.

Meclis süreci nasıl işleyecek?

TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif öncelikle ilgili komisyonlarda görüşülecek. Komisyon aşamasının ardından Genel Kurul gündemine gelecek teklif, kabul edilmesi halinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek.

Yargı sisteminde önemli değişiklikler öngören 12. Yargı Paketi’nin, önümüzdeki günlerde Meclis’te yoğun tartışmalara konu olması bekleniyor.

Haber:Hazal Alpaslan

Kaynak: TBMM Başkanlığı’na sunulan kanun teklifi metni, AKP Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu’nun açıklamaları.