Dijital ebeveynlikte çocuklar için kodlamanın önemi

Kod Yazan Çocuklar, Geleceği Yazıyor

Yaz tatili denildiğinde akla uzun yıllar boyunca yalnızca dinlenmek ve oyun gelirdi. Oysa içinde bulunduğumuz dijital çağda çocuklar için tatil; keşfetmenin, üretmenin, merak etmeyi öğrenmenin ve yeni beceriler kazanmanın da en değerli zamanlarından biri haline geldi.

Bu yaz, oğlumun katıldığı robotik ve kodlama etkinliklerini izlerken aslında geleceğin sınıflarının bugünden şekillendiğini bir kez daha gördüm. Burada özellikle belirtmek isterim ki bu yazı herhangi bir kurumun reklamı değildir. Tam tersine, bir anne, bir gazeteci, bir adli bilişim uzmanı ve “Dijital Ebeveynlik” kitabının yazarı olarak erken yaşta teknoloji eğitiminin çocuklar üzerindeki etkilerine dair kişisel gözlemlerimi paylaşmak istiyorum.

Program boyunca çocuklar yalnızca robotlarla vakit geçirmedi. Her etkinlik onların farklı becerilerini geliştirecek şekilde planlanmıştı.

İlk derslerde Matatalab Robotu ile algoritma mantığına giriş yapıldı. Sağ, sol, ileri ve geri gibi yön kavramları oyunlaştırılmış etkinliklerle öğrenildi. Ardından Lego Essential setleriyle su altı aracı tasarlanırken çocuklar Hub adı verilen beyin ünitesi, motorlar ve sensörlerle tanıştı. Günün sonunda ise üç boyutlu yazıcı teknolojisini deneyimleyerek kendi harf anahtarlıklarını üretme fırsatı buldular.

Başka bir gün Botley Robotu ile çizgi takip algoritmaları incelendi. Basit elektrik devreleri çıt çıt devrelerle kurulurken çocuklar elektriğin temel mantığını yaşayarak öğrendi. Sanal gerçeklik gözlükleriyle geleceğin teknolojilerine kısa bir yolculuk yaptılar. Günün sonunda ise akıl ve zekâ oyunlarıyla analitik düşünme becerileri desteklendi.

Programın ilerleyen haftalarında Colby Robotu ile yönergelere uygun hareket planlama çalışmaları gerçekleştirildi. DC motor kullanılarak dans eden robot tasarlanırken çocuklar mekanik sistemlerin temel mantığını öğrendi. Scratch programı üzerinden hazırlanan denizaltı uygulamasıyla ise blok tabanlı kodlamaya ilk adımlar atıldı.

Dışarıdan bakıldığında bunlar yalnızca eğlenceli etkinlikler gibi görünebilir. Oysa her çalışmanın arkasında problem çözme, algoritmik düşünme, üretkenlik, ekip çalışması ve yaratıcılığı geliştiren önemli kazanımlar bulunuyor.

Bugün çocuklarımız yapay zekânın, robot teknolojilerinin ve dijital dönüşümün merkezinde büyüyor. Onları teknolojiden uzak tutmaya çalışmak artık gerçekçi bir yaklaşım değil. Asıl hedefimiz teknolojiyi bilinçli kullanan, sorgulayan ve en önemlisi üreten bireyler yetiştirmek olmalıdır.

Yaz tatilini yalnızca eğlenerek değil, üreterek ve keşfederek geçiren çocuklar geleceğin teknolojilerine bugünden hazırlanıyor. Bugünkü atölyede çocuklar, KUBO Robotu ile algoritma mantığını oyunlaştırılmış kodlama etkinlikleriyle öğrenirken, LEGO Education Essential setiyle tasarladıkları dönme dolap modeli üzerinde renk sensörünün çalışma prensibini deneyimledi. Günün son etkinliğinde ise Makey Makey setiyle tanışarak günlük nesnelerin nasıl bir bilgisayar klavyesine dönüşebileceğini keşfettiler; böylece elektrik devreleri, iletkenlik ve yaratıcı tasarım kavramlarını uygulamalı olarak deneyimleme fırsatı buldular. Erken yaşta sunulan bu tür STEM etkinlikleri, çocukların analitik düşünme, problem çözme, mühendislik bakış açısı ve teknolojiyi bilinçli üretim amacıyla kullanma becerilerini güçlendiren önemli kazanımlar sunuyor.

Yıllar önce kaleme aldığım “Dijital Ebeveynlik” kitabında da özellikle vurguladığım gibi dijital dünyadan korkan değil, onu doğru yöneten çocuklara ihtiyacımız var. Bir çocuğun yalnızca tablet kullanmayı öğrenmesi yeterli değildir. O tabletin arkasındaki yazılımı merak etmesi, çalışan sistemleri anlaması, bir robotu hareket ettirebilmesi ve “Ben de yapabilirim.” diyebilmesi çok daha değerlidir.

İşte bu nedenle erken yaşta verilen robotik, kodlama, STEM ve üretim odaklı eğitimlerin çocukların gelişimine önemli katkılar sunduğuna inanıyorum. Elbette tek başına bir kurs geleceği belirlemez. Ancak çocukların merak duygusunu besleyen, üretmeye teşvik eden ve hata yaparak öğrenmelerine fırsat tanıyan her eğitim ortamı onların yaşam boyu öğrenme yolculuğunda güçlü bir adım olacaktır.

Bu yaz oğlumun İzmir’in Buca ilçesinde katıldığı robotik çalışmalar sırasında her hafta eve yeni bir heyecanla dönmesini görmek, öğrendiklerini büyük bir mutlulukla anlatması ve kendi ürettiği projelerle gurur duyması bir anne olarak beni fazlasıyla mutlu etti. Sürece emek veren Fatma Hanım’ın çocuklarla kurduğu sıcak iletişim ve öğrenmeyi keyifli hale getiren yaklaşımı da bu güzel deneyimin önemli parçalarından biri oldu.

Belki geleceğin yazılımcısı olacak, belki bir mühendis, belki de bambaşka bir meslek seçecek. Ama emin olduğum bir şey var: Bugün algoritmayı öğrenen çocuklar, yarın yalnızca teknolojiyi kullanan değil, onu geliştiren insanlar olacaklar.

Çünkü geleceği tüketenler değil, üretenler şekillendirecek. Ve bu yolculuk, bazen küçük bir robotun attığı ilk adımla başlıyor.

Fatma banıma sevgilerimle, çocukların hayatında mihenk taşı olmaya devam etmeniz dileğiyle..

Tülay Ataman