Tükenmişlik Sendromu Nedir? Çalışma Hayatının Görünmeyen Tehlikesi

NOW Haber’in aktardığı araştırmaya göre, çalışanların çoğunluğu tükenmişlik hissiyle yaşıyor. Yapılan değerlendirmeye göre iş hayatında yer alan kişilerin yüzde 66’sı kendini tükenmiş hissediyor. Verilere göre, neredeyse her 10 kişiden 7’si bu durumla karşı karşıya kalıyor.

Çalışma koşullarının ağırlığı, gelecek endişesi, yapılan işe göre düşük kalan maaşlar tükenmişlik sendromunun nedenleri arasında bulunuyor. Çalışanların yüzde 60’ı ise yeni bir iş arayışında olduğunu ifade ediyor. 

Tükenmişlik Sendromu Nedir?

İlk kez 1970’li yıllarda Alman Psikolog Herbert Freudenberger tarafından tanımlandı. Freudenberger’e göre tükenmişlik sendromu, zor şartlar altında çalışma ve stres nedeniyle ortaya çıkan bir kavramdır. 

Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre tükenmişlik sendromu iş hayatında yaşanan stresin yönetilememesi nedeniyle oluşan bir durumdur. DSÖ tarafından 2019 yılında “mesleki bir olgu” olarak Uluslararası Hastalık Sınıflandırması Listesi’ne (ICD-11) eklendi. İş hayatına bağlı olarak tanımlanmış bir rahatsızlıktır. 

Belirtileri Nelerdir?

DSÖ’ye göre tükenmişlik sendromunun üç temel belirtisi bulunuyor. Bu belirtiler; çalışma hayatında performansın eskiye göre düşük olması, işe karşı zihinsel bir olumsuzluğun bulunması ve iş hayatındaki enerjinin azalması olarak sıralanıyor. 

Tükenmişlik Sendromu Neden Olur?

Uzmanlara göre tükenmişlik sendromunu etkileyen birçok neden bulunuyor. Yoğun iş temposu, ağır çalışma koşulları, baskı ve stresin yönetilememesi gibi bu süreci etkileyen faktörler vardır.

Uzmanlara göre, tükenmişlik sendromuna yol açan bazı durumlar:

• Uzun süreli ve yoğun ağır çalışma koşulları altında olmak 
• Verilen emeğinin karşılığını alamama
• Gelecek kaygısı
• İş ve özel hayat arasında dengenin kurulamaması
• İş yerinde mobbinge uğramak
• Yüksek beklenti sonucu performans baskısının artması
• Yeterli dinlenmenin sağlanamaması
• Çalışma ortamında iş arkadaşlarıyla sağlıksız iletişimin kurulması
• Rekabete dayalı çalışma ortamında yer alma

Uzmanlar Ne Öneriyor?

Uzmanlara göre, tükenmişlik sendromunun önüne geçebilmek için öncelikle profesyonel bir destek alınması gerekiyor. Bunun yanı sıra özel hayat ve iş hayatı arasındaki dengenin sağlanması, dinlenme ve stres yönetimi ortamının kurulması öneriliyor. 

Uzmanların bu süreçte bazı önerileri:

• Çalışma ve çatışma ortamında açık iletişimin kurulması
• Çalışma ve mola saatlerinin düzenlenmesi
• Uyku ve beslenme düzeninin sağlanması
• Sosyal ve fiziksel aktivitelere yönelinmesi
• Kitap okumak, film izlemek, yürüyüş yapmak gibi hobilerin kazanılması 
• Sevdiğiniz insanlarla vakit geçirilmesi

Gülşah Engin