CHP Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan, turizm sektöründeki sorunlara dikkat çekerek, elde edilen gelirin yerel ekonomiye yeterince dağılmadığını ve “her şey dahil” sisteminin bu durumu tetiklediğini savundu. Güneşhan, Meclis Araştırma Önergesi ile konunun detaylıca incelenmesini talep etti.
BİROL GÜNGÖRDÜ / ÇANAKKALE – BHA – Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan, turizm sektörünün kanayan yaralarına neşter vurmak için Meclis’e bir araştırma önergesi sundu. TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu üyesi de olan Güneşhan, turizmin potansiyelini tam olarak kullanamadığımızı, elde edilen gelirin de hak ettiği şekilde dağılmadığını vurguladı.
Güneşhan, önergesinde Türkiye’nin turizm açısından eşsiz bir konumda olduğunu belirtirken, yıllardır süregelen sorunların bu potansiyeli gölgelediğini ifade etti. “Pandemi sonrası toparlanma çabaları olsa da, kalıcı ve sürdürülebilir bir büyüme için mevcut sorunların kapsamlı bir şekilde ele alınması gerekiyor” dedi. Yani, günü kurtarmak yerine, uzun vadeli çözümler üretmek şart.
Peki, bu sorunlar neler? Güneşhan’a göre, en büyük eksikliklerden biri sürdürülebilir bir planlama anlayışının olmaması. Tanıtım çalışmalarının yetersizliği ve turizmin bölgesel dağılımındaki dengesizlikler de cabası. Kısacası, turistlerin büyük bir kısmı sahil şeridine akın ederken, Anadolu’nun tarihi ve kültürel hazineleri yeterince tanıtılamıyor.
2024 yılında Türkiye’nin turizm geliri bir önceki yıla göre %8,3 artarak 61,1 milyar dolara ulaşmış. Bu kulağa hoş geliyor, değil mi? Ancak, Güneşhan bu artışın yeterli olmadığını, özellikle yerel ekonomiye yansıması konusunda ciddi sıkıntılar yaşandığını savunuyor. 2023’e göre yabancı ziyaretçi sayısı %9 artarak 62 milyona ulaşmış. Gecelik ortalama harcama da artmış olsa da, bu artışın reel ekonomiye katkısı tartışmalı.
Güneşhan’ın eleştirdiği en önemli noktalardan biri de “her şey dahil” sistemi. Bu sistemin, turizmden elde edilen gelirin yerel ekonomiye dağılmasını engellediğini düşünüyor. “Her şey dahil” otellerde konaklayan turistler, genellikle otel dışına çıkmıyor, yerel restoranlarda yemek yemiyor, hediyelik eşya dükkanlarından alışveriş yapmıyor. Bu da, bölge esnafının gelirini ciddi şekilde azaltıyor. Bir nevi, pastanın büyük dilimini oteller alırken, küçük esnaf kırıntılarla yetinmek zorunda kalıyor.
Konuyla ilgili görüştüğümüz Çanakkaleli bir esnaf, “Turistler geliyor, otelde kalıyor, yiyor, içiyor ve gidiyor. Bizim dükkanın önünden bile geçmiyorlar. Bu ‘her şey dahil’ sistemi bizi bitirdi” diyerek durumu özetliyor.
Sorun sadece esnafla sınırlı değil. Güneşhan, otel çalışanlarının da büyük sıkıntılar yaşadığını belirtiyor. Sektörde uzun vadeli istihdam çözümleri olmadığı için, turizm çalışanlarının kariyer planlaması yapması zorlaşıyor. Sezonluk işlerde çalışanlar, yılın geri kalanında geçim sıkıntısı çekiyor.
Otel ve turizm firması sahipleri de dertli. Kapsamlı bir planlama ve politika eksikliği nedeniyle büyük sorunlar yaşıyorlar. Belirsizlikler, yatırım yapmalarını zorlaştırıyor.
Türkiye’de son yıllarda otel fiyatları o kadar arttı ki, sadece yabancı turistler değil, yerli turistler de kara kara düşünmeye başladı. Özellikle yaz aylarında sahil kesimlerindeki konaklama ücretlerinin yüksek olması, birçok vatandaşın yurt dışındaki daha uygun fiyatlı tatil bölgelerine yönelmesine neden oluyor. Bu durum, yerel ekonomiye büyük bir darbe vuruyor. Güneşhan, “Vatandaşlarımız kendi ülkelerinde tatil yapamaz hale geldi. Bu kabul edilemez bir durum” diyor.
İsmet Güneşhan, tüm bu sorunların çözümü için Meclis Araştırması açılmasını talep ediyor. Anayasa’nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü’nün 104 ve 105. maddelerine dayanarak verdiği önergede, “Türkiye’nin sahip olduğu turizm potansiyelinin etkin ve sürdürülebilir şekilde değerlendirilmesi, sektörde yaşanan yapısal sorunların tespit edilmesi ve turizmin bölgesel dağılımındaki dengesizliklerin giderilmesi” amaçlanıyor.
Peki, bu Meclis Araştırması gerçekten bir çözüm getirecek mi? Bekleyip göreceğiz. Ancak, ortada ciddi bir sorun olduğu ve acil önlemler alınması gerektiği açık.