Bilim İnsanları Açıkladı: Büyük Tehlike Kapıda

Bilim insanları binlerce farklı kimyasal içeren “sonsuz kimyasalların” tehlikesini kanıtladı. PFAS olarak bilinen zehirli kimyasallar hayatımızı tehlikeye atıyor. 

İnsan Vücudundan Atılması Yıllar Sürüyor

Perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler (PFAS), suya, yağa ve lekelere karşı dayanıklılık sağladığından neredeyse her yerde kullanılır. Karbon ve flor atomlarının arasındaki güçlü bağ sebebiyle bu kimyasallar doğada çok yavaş parçalanırlar, toprakta, suda ve canlılarda uzun süre kalabilirler ve insan vücudundan atılmaları yıllar sürebilir. Bu yüzden sonsuz kimyasallar olarak adlandırılırlar.

PFAS Nerelerde Bulunur?

PFAS kimyasalları; yapışmaz tava kaplamalarında, su geçirmez kıyafetlerde, fast-food ambalajlarında, bazı halı ve döşemelerde, yangın söndürme köpüklerinde ve bazı kozmetik ürünlerinde bulunurlar. İnsanlar PFAS’a içme suyu, gıda ambalajları, ev tozu ve bazı tüketici ürünlerinden maruz kalabiliyorlar. Hatta araştırmalara göre insanların büyük çoğunluğunun kanında PFAS bulunuyor.

İnsanlar Üzerinde Etkileri

PFAS kimyasallarının insan üzerinde etkileri bulunur. Bunlar; kolesterol seviyesinde artış, bağışıklık sisteminin zayıflaması, böbrek ve karaciğerde sorunlar, tiroid hormonlarında değişiklikler, doğurganlık sorunları, yüksek tansiyon riski ve bazı kanserlerde risk artışı olarak kendini gösterir.

Bu Kimyasallardan Nasıl Uzak Durulur?

Uzmanlar eskimiş ve çizilmiş tavalardan kurtulmayı, evin düzenli tozunun alınmasını, su geçirmez özelliği olan ürünlerin çok sık kullanılmamasını ve yerel su kalitesi raporlarının düzenli takip edilmesini öneriyor.

PFOS ile ilgili Araştırmalar Devam Ediyor

Dünyada PFOS kimyasallarının bazı türleri yasaklanmış veya sınırlandırılmıştır. PFOS ile ilgili araştırmalar da devam etmektedir. Türkiye Amerika ve Avrupa’ya göre PFOS çalışmaları konusunda geride kalsa da, ülkemizde de çalışmalar sürdürülmekte.

Zehra Çam