Aileler Dikkat: Çocuklar Hangi Dijital İçeriklere Yönlendiriliyor?

Son haftalarda Türkiye’nin gündemine oturan haberler herkesin içini ürpertiyor. Çocukların en güvenli olması gereken okullar bir şiddet sarmalına dönüşmek üzere. Bu çocuklar nasıl ellerinde kesici aletler ya da silahlarla arkadaşlarına, öğretmenlerine saldıracak noktaya gelmeye başladı?

Masum bir oyun veya videolar aslında göründüğünden daha farklı. Dijital dünyanın karanlık tarafı çocukları ele geçiriyor. Bazı platformlarda şiddet, “estetik” bir kılıfa sokuluyor durumda. Belirli ideolojilerin yüceltildiği edit videoları genç yaştaki çocukları kolayca içine çekebiliyor. Gerçek hayata bağını koparan genç çocuk, yaptığı şiddeti bir bilgisayar oyunu gibi görmeye başlayabilir. Uzmanlar buna “Gamification (Oyunlaştırma) Tehlikesi” deniliyor. Genç, can yakmanın bir skor olduğu algısı bilinçaltına işleniyor. Özellikle bazı platformlarda bu tür saldırıları gerçekleştirenler birer kahraman ilan ediliyor. Sosyal olarak dışlanmışlık ya da zayıf karakterli çocuklar bu tarz gruplarda kabul görmek için korkunç eylemlere özendiriliyor.

Anne ve Babalar Dikkat

Hiç kimse “benim çocuğum yapmaz” demeden çocuklarındaki değişimlere dikkat etmeli. Uzmanlara göre şu değişimler özellikle hayati önem taşıyor:

Aşırı İçe Kapanma: Bu durum çocuğun gerçek dünyadan kopup dijital bir kimliğe bürünme çabası olabilir.

Empati Kaybı: Bu tarz şiddet içeren haberlere karşı duyarsızlaşma ya da bu olayları “haklı” bulma eğilimi.

Sembol Merakı: Anlamını bilmediğiniz maskeler veya tuhaf ideolojik logolara ilgi duymak.

Gizli Ekran Takibi: Ailesi odaya girdiğinde ekranı hemen kapatma ya da geçmişi sürekli silme alışkanlığına dikkat edilmeli.

Peki, Ne Yapılmalı?

Teknolojiyi çocuklara yasaklamak aslında bir çözüm değildir. Asıl çözüm, duygusal bağ ve dijital okuryazarlıkta saklı. Çocuğunuzun hangi oyunları oynadığını, hangi platformlarda vakit geçirdiğini sorgulayıcı şekilde değil, merak eden bir dost gibi öğrenmeye çalışın. Çocuklarınızdaki aidiyet duygusunu besleyin. Dışarıda, sosyal olarak, sporda ya da sanatta kendine yer edinemeyen çocuklar, aidiyeti karanlık internet forumlarında arayabiliyor. En önemlisi de algoritmayı denetleyin. Sosyal medyadaki algoritmalar, bir kez şiddet videosu izleyen bir çocuğun önüne sürekli aynı içerikle beslerler. Bu yüzden ona farklı ilgi alanları sunmanız önemli.

Bugünün modern dünyasında tehlike onlara karanlık şeyler fısıldayan algoritmalarda saklı durumda. Çocukların zihinlerini gerçek sevgi ve hayatın renkleriyle doldurmalıyız. İnternetin karanlık odaları onları sahte kahramanlık hikayeleri ve nefret söylemleriyle beslemeye hazır bekliyor. Ancak şiddetin tek kaynağı dijital dünya değildir. Akran zorbalığı ve aile içi ilitetişimsizlik de karanlık odaya giden yolu açabiliyor. Bunun için onları korumalıyız. Çocuğun ruhundaki boşlukları doldurmaya odaklanmalıyız.

Meryem Veli