NATO Zirvesi İçin Geri Sayım: Ankara Dünya Liderlerini Ağırlayacak

Illustrative image: NATO Foreign Ministers’ meeting in Brussels, 28 November 2023

NATO’nun gelecek dönem güvenlik politikalarının şekilleneceği 36. NATO Zirvesi için geri sayım başladı. 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek zirvede dünya liderleri, savunma harcamalarından Rusya-Ukrayna savaşına, Orta Doğu’daki gelişmelerden savunma sanayi iş birliklerine kadar birçok kritik başlığı ele alacak.

İletişim Başkanlığından edinilen bilgiye göre, 36. NATO Zirvesi’ne 32 devlet ve hükûmet başkanı, yaklaşık 100 bakan, üst düzey diplomatlar, uluslararası kuruluş temsilcileri, 3 bine yakın basın mensubu ve binlerce yabancı misafir katılacak. Liderler oturumu kapalı formatta gerçekleştirilecek ve NATO’nun gizlilik kuralları çerçevesinde yürütülecek. Zirve, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin gündem ve ele alınacak başlıklara ilişkin açılış değerlendirmesiyle başlayacak.

Türkiye’nin stratejik konumu, gelişmiş savunma sanayisi ve güçlü askeri kapasitesinin yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşında yürüttüğü arabuluculuk girişimleri ile bölgesel krizlerde üstlendiği diplomatik rol, zirvenin Ankara’da düzenlenmesini daha da önemli hale getiriyor. Zirvenin, Rusya-Ukrayna savaşı ile Orta Doğu’da Filistin, İsrail ve İran eksenindeki gerilimin sürdüğü bir dönemde gerçekleştirilecek olması da toplantının önemini artırıyor.

Ankara’daki hazırlıklar

Ankara’da 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi için hazırlıklar sürüyor. Güvenlik tedbirleri kapsamında 48 bin 841’i emniyet, 7 bin 447’si jandarma personeli olmak üzere toplam 56 bin 258 güvenlik personeli görev yapacak.

Zirve kapsamında Ankara, Esenboğa ve Mürted olmak üzere üç havalimanı katılımcılara hizmet verecek.

Ankara Valiliği tarafından yapılan açıklamaya göre, zirve toplantılarının gerçekleştirileceği Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresinde 7 Temmuz Salı günü saat 07.00’den 8 Temmuz Çarşamba günü saat 23.59’a kadar bazı yollar araç trafiğine kapatılacak. Belirlenen güzergâhlara araç park edilmesine izin verilmeyecek, park halindeki araçlar ise kaldırılacak.

Konuk devlet ve hükûmet başkanları ile heyetlerin konaklayacağı bölgelerde de 6 Temmuz Pazartesi günü saat 07.00’den 8 Temmuz Çarşamba günü saat 23.59’a kadar bazı cadde ve sokaklar geçici olarak araç trafiğine kapatılacak. Ayrıca liderlerin kullanacağı güzergâhlarda konvoy geçişleri sırasında trafik akışı durdurulacak, bu güzergâhlara araç parkına izin verilmeyecek ve park halindeki araçlar çekilecek.

Vatandaşların mağduriyet yaşamaması amacıyla alternatif ulaşım güzergâhları Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının internet sitesinde yayımlandı.

Valilik ayrıca, zirve nedeniyle güvenlik tedbirlerinin en üst seviyeye çıkarıldığını duyurdu. Bu kapsamda 1 Temmuz saat 08.00 ile 10 Temmuz saat 23.59 arasında il genelinde zirveyi protesto amacıyla düzenlenebilecek yürüyüş, basın açıklaması, toplantı, protesto eylemi, çadır kurma, oturma eylemi, stant açma, afiş ve pankart asma, bildiri dağıtma ve benzeri etkinlikler 10 gün süreyle yasaklandı.

Dünya liderleri Ankara’da buluşacak

Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da aralarında bulunduğu çok sayıda lider katılacak.

Türkiye, NATO Liderler Zirvesi’ne ilk kez 28-29 Haziran 2004’te İstanbul’daki Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda ev sahipliği yaptı. 2026 Ankara Zirvesi ise Türkiye’nin devlet ve hükûmet başkanları düzeyindeki NATO zirvesine ikinci kez ev sahipliği yapacağı zirve olacak.

Erdoğan’dan NATO Zirvesi öncesi önemli mesajlar

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve öncesinde İstanbul’da düzenlenen NATO Parlamento Başkanları Zirvesi’nde Türkiye’nin NATO içindeki rolüne dikkat çekti.

“Türkiye olarak yeni dönemin ruhunu en iyi okuyan ülkelerden biriyiz. Kriz bölgeleriyle 1800 kilometreyi aşan kara sınırına sahip Türkiye, güçlü ordusu, modern askerî kabiliyetleri, gelişmiş savunma sanayisiyle 70 yılı aşkın süredir NATO’nun güvenliğine katkı sunan müttefiklerin başındadır.”

Erdoğan, Gazze ve Lübnan’da yaşanan gelişmelere de değinerek uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çekti.

“Başta Gazze ve Lübnan’da yaşananlar olmak üzere yakın dönemde şahit olduğumuz katliamlar, insanlığın vicdanında derin yaralar açarken aynı zamanda uluslararası kurumların ve kuramların itibarını yere sermiştir. Bu ortamda hem NATO’nun caydırıcılığını muhafaza etmesinin hem de müttefikler arasındaki dayanışmanın tahkiminin daha kritik hâle geldiğine inanıyorum.”

Erdoğan ayrıca Rusya-Ukrayna savaşının diplomasi yoluyla sona erdirilmesine yönelik çağrısını yineleyerek bölgesel barışın önemine vurgu yaptı.

Trump ve Rutte’den Türkiye mesajları

ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce yaptığı açıklamayla Ankara’daki NATO Zirvesi’ne katılımı kesinleşmişti. Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a duyduğu saygıya vurgu yaparken, Oval Ofis’te NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile gerçekleştirdiği görüşmede Türkiye’nin savunma sanayisini övdü.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise Brüksel’deki NATO Karargâhı’nda yaptığı açıklamada Türkiye’nin 3 bin şirketten oluşan savunma sanayisine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“İttifak’taki en güçlü ordulardan birine sahip. Son derece iyi donanımlı ve eğitimli. Devasa savunma sanayisi avantajına sahip. Savunma sanayisi üretiminin artırılması en önemli başlıklardan biri. Ankara Zirvesi’nin ilk günündeki Savunma Sanayi Forumu’nda bu konuya odaklanacağız.”

Rutte, 25 Haziran’da Atlantic Council’de yaptığı konuşmada ise Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’nde on milyarlarca dolarlık yeni savunma anlaşmasının duyurulmasının beklendiğini söyledi.

Zirvede öne çıkması beklenen başlıklar

• Savunma harcamaları
• Avrupa ve transatlantik güvenliği
• Rusya-Ukrayna savaşı ve Ukrayna’ya destek
• Ortadoğu’daki gelişmeler(Gazze, İran-İsrail gerilimi)
• NATO’nun caydırıcılığı
• Savunma sanayi iş birlikleri

Haber: Helin Aksu