Srebrenitsa soykırımının 30. yılında açılan “Yer Altında” sergisi, hem kurbanları anıyor hem de soykırımın acı mirasını sanat ve belgelerle gözler önüne seriyor. Sergiye TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un da katıldığı açılış töreniyle kapılarını açtı.
Bosna Hersek’ten Mine Köseler’in bildirdiğine göre, Srebrenitsa soykırımının 30. yıl dönümünde, o karanlık günlerde yitirdiğimiz canları anmak ve yaşanan acıları unutturmamak adına yürek burkan bir sergi açıldı: “Yer Altında”. Sergi, sadece bir anma töreni değil, aynı zamanda geçmişle yüzleşme ve adaletin peşinden gitme çağrısı olarak da yankı buluyor.
Serginin açılış töreni, adeta bir araya geliş ve dayanışma örneği sergiledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Prof. Dr. Numan Kurtulmuş’un yanı sıra, Bosna Hersek Federasyonu Başbakanı Nermin Nikşiç, Bosna Hersek Halklar Meclisi Başkan Yardımcısı Kemal Ademoviç ve Saraybosna Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Predrag Puhariç de törende yerini aldı. Türkiye ve Bosna-Hersek’ten gelen resmi heyetler, diplomatlar, uluslararası kuruluş temsilcileri ve kültür sanat camiasının önde gelen isimleri de bu anlamlı günde hazır bulundu.
“Underground – Yer Altında” adını taşıyan sergi, Srebrenitsa’da yaşanan soykırımın derin izlerini sanatın diliyle anlatıyor. Sergi, sadece toprağın altında yatan kemiklere değil, aynı zamanda o günlerden bugüne taşınan acılara, sessiz çığlıklara, kaybolan anılara, yitirilen hayallere ve çalınan çocukluklara da ışık tutmayı amaçlıyor. Sanatsal anlatımların ve arşiv belgelerinin bir araya geldiği bu etkileyici sergi, ziyaretçilerini tarihin en karanlık sayfalarından biriyle yüzleşmeye davet ediyor.
Sergiyi gezenler, o günlerin acısını derinden hissediyor. Bir ziyaretçi, “Bu sergi, sadece Srebrenitsa’da yaşananları değil, insanlığın neleri yapabileceğini de gösteriyor. Unutmamak ve ders çıkarmak zorundayız,” dedi. Bir başka ziyaretçi ise gözyaşlarını tutamayarak, “Burada yaşananlar kelimelerle anlatılamaz. Bu acıyı gelecek nesillere aktarmak bizim sorumluluğumuz,” şeklinde konuştu.
Bu anlamlı sergi, birçok kurumun iş birliğiyle hayata geçirildi. Türkiye Cumhuriyeti Saraybosna Büyükelçiliği, Yunus Emre Enstitüsü Saraybosna Şubesi, Bosna Hersek Federasyonu Arşivi, Saraybosna Büyükşehir Belediyesi, Saraybosna Müzesi ve Saraybosna Kamu Kurumu, serginin hazırlanmasında omuz omuza çalıştı. Bu iş birliği, serginin ne kadar önemli ve değerli olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Etkinlik, sadece bir anma töreni olmanın ötesinde, geçmişle hesaplaşma, adalet arayışı ve kolektif hafızayı canlı tutma konusunda güçlü bir mesaj veriyor. Srebrenitsa, artık sadece bir trajedi değil, aynı zamanda insanlığın vicdanını ve uluslararası toplumun sorumluluk sınavını simgeliyor. Sergi, bu gerçeği bir kez daha hatırlatıyor.
Srebrenitsa’da 1995 yılında yaşanan soykırımda, en az 8372 Boşnak sivil, Sırp birlikleri tarafından acımasızca katledilmişti. Bu olay, Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yaşanan en büyük soykırım olarak tarihe geçti. Srebrenitsa, o günden beri acının, kaybın ve adaletin sembolü haline geldi.
Sergiyi ziyaret eden TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, yaptığı açıklamada, “Srebrenitsa’da yaşananlar, insanlık tarihine kara bir leke olarak geçmiştir. Bu acıyı unutmayacağız ve unutturmayacağız. Türkiye olarak, Bosna Hersek’in her zaman yanında olmaya devam edeceğiz,” dedi.
Bosna Hersek Federasyonu Başbakanı Nermin Nikşiç ise, serginin önemine vurgu yaparak, “Bu sergi, geçmişle yüzleşmemize ve geleceğe daha umutla bakmamıza yardımcı olacak. Srebrenitsa’da yaşananları asla unutmayacağız ve adaletin sağlanması için mücadelemizi sürdüreceğiz,” şeklinde konuştu.
Sergi, Srebrenitsa soykırımının 30. yılında, o karanlık günlerde yitirdiğimiz canları anmak ve yaşanan acıları unutturmamak adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. “Yer Altında” sergisi, sadece bir sergi değil, aynı zamanda bir insanlık dersi olarak da tarihe geçecek.