Srebrenitsa soykırımının 30. yıl dönümü anma törenleri öncesinde, Potoçari Anıt Mezarlığı’na giden yol üzerinde Sırp askerlerinin fotoğraflarının sergilenmesi gerginliğe yol açtı. Boşnaklar, bu eylemi provokasyon olarak değerlendiriyor.

Srebrenitsa’da Anma Öncesi Provokasyon: Mezarlığa Giden Yola Sırp Askeri Fotoğrafları

İSMAİL KARAKAŞ/ BOSNA HERSEK – BHA – Srebrenitsa soykırımının acısı hala taze. Her yıl olduğu gibi, bu yıl da 11 Temmuz’da binlerce insanın katılımıyla anma törenleri düzenlenecek. Ancak bu yıl, törenlerin gölgesinde tatsız bir olay yaşandı. Sırp özerk bölgesindeki Bratunac Belediyesi, Potoçari Anıt Mezarlığı’na giden yol boyunca, hayatını kaybetmiş Sırp askerlerinin fotoğraflarını sergiledi. Bu durum, anma törenlerine katılacak Boşnaklar tarafından büyük bir tepkiyle karşılandı. “Bu açık bir provokasyon, acımızı daha da derinleştirmeye yönelik bir girişim” diyenler çoğunlukta.

Fotoğraflar Evlerin Duvarlarında

Fotoğrafların sergilendiği yol, Potoçari Anıt Mezarlığı’na ulaşımı sağlayan ana güzergah. Savaşta ölen Sırp askerlerine ait olduğu belirtilen fotoğraflar, yol boyunca evlerin bahçe duvarlarına, dükkanların cephelerine asılmış durumda. Yani, mezarlığa giden herkesin bu fotoğrafları görmesi kaçınılmaz. Bu durum, özellikle soykırımda yakınlarını kaybeden Boşnaklar için büyük bir üzüntü ve öfke kaynağı.

Bölgedeki Boşnak dernekleri ve sivil toplum kuruluşları, bu eylemi şiddetle kınadı. “Acımızı yaşamak için geldiğimiz bu topraklarda, böyle bir manzarayla karşılaşmak kabul edilemez” şeklinde açıklamalar yapıldı. Yetkililerden, bu provokatif eyleme karşı acil önlem alınması talep ediliyor. Ancak, şu ana kadar Bratunac Belediyesi’nden veya Sırp özerk bölgesinden herhangi bir resmi açıklama gelmedi.

Srebrenitsa’da Ne Yaşandı?

Srebrenitsa, 1995 yılında, Avrupa’nın göbeğinde yaşanan en büyük insanlık dramlarından birine sahne oldu. O dönemde Birleşmiş Milletler (BM) tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa, Ratko Mladić komutasındaki Sırp birlikleri tarafından işgal edildi. BM bünyesindeki Hollandalı askerler, binlerce Boşnak sivili korumakla görevliydi. Ancak, ne yazık ki, bu siviller Sırp birliklerine teslim edildi.

Sırp güçleri, kadınları ve çocukları ayırarak Boşnak erkekleri esir aldı. 8 bin 372’den fazla Boşnak erkek, ormanlarda, fabrikalarda ve depolarda sistematik bir şekilde katledildi. Cesetler, toplu mezarlara gömüldü. Bu toplu mezarların birçoğu daha sonra bulunarak, acı gerçeği gün yüzüne çıkardı.

Potoçari’de Gözyaşları Dinmiyor

Her yıl 11 Temmuz’da, Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybedenler için Potoçari Anıt Mezarlığı’nda anma törenleri düzenleniyor. Kimlikleri tespit edilen kurbanlar, dualarla toprağa veriliyor. Bugüne kadar 6 bin 721 kurban Potoçari’ye defnedildi. Bu yılki törenlerde, 50 yeni kurbanın daha defnedilmesi bekleniyor. Böylece, Potoçari’deki mezar sayısı 6 bin 771’e ulaşacak.

Srebrenitsa, sadece bir coğrafi isim değil, aynı zamanda insanlığın utanç duyduğu bir sembol haline geldi. Her yıl düzenlenen anma törenleri, soykırımın unutulmaması ve benzer acıların tekrar yaşanmaması için bir fırsat olarak görülüyor. Ancak, Bratunac Belediyesi’nin bu provokatif eylemi, anma törenlerinin anlamını gölge düşürüyor ve bölgedeki gerginliği tırmandırıyor.

Bölgede Gergin Bekleyiş

Peki, bundan sonra ne olacak? Sırp makamları bu provokasyona göz mü yumacak, yoksa bir adım atacak mı? Bu soruların cevabı, önümüzdeki günlerde netleşecek. Ancak, bölgedeki Boşnaklar, adaletin yerini bulmasını ve sorumluların cezalandırılmasını bekliyor. Aksi takdirde, Srebrenitsa’nın acısı dinmeyecek ve bölgedeki barış umutları her geçen gün daha da azalacak.

Srebrenitsa’da yaşananlar, insanlığın hafızasına kazınmış bir kara leke olarak kalmaya devam ediyor. Anma törenleri öncesinde yaşanan bu provokasyon ise, acının hala ne kadar taze olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.