Yeni Körfez Savaşı mı? Tarih Tekerrür mü Ediyor?

Orta Doğu’da yaşananlar, 1990’daki Kuveyt İşgali ve ardından gelen Körfez Savaşı ile çarpıcı benzerlikler gösterirken, krizin bu kez çok daha geniş bir coğrafyaya yayılması “Tarih daha şiddetli mi tekerrür ediyor?” sorusunu sorduruyor. 1990’da Irak’ın Kuveyt’i işgaliyle başlayan süreç uluslararası bir müdahaleyle sınırlı kalmıştı; ancak 2026 krizi, doğrudan nükleer güç adayı bir devlet olan İran ve bölgenin en gelişmiş ordusuna sahip İsrail arasındaki varoluşsal bir savaşa dönüşmüş durumda.

İşte 1990 ve 2026 krizleri arasındaki tarihsel paralellikler ve ayrıştığı kritik noktalar:

 Jeopolitik Dinamikler: “Aynı Senaryo, Farklı Aktörler”

Petrol ve Enerji Damarı: 1990’da Saddam Hüseyin’in petrol sahalarına göz dikmesi küresel ekonomiyi sarsmıştı. Bugün ise Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve petrolün 150 dolara çıkma riski, 1990 krizinden daha derin bir ekonomik şok dalgası yaratıyor.

Diplomasinin İflası: Tıpkı 1990’da diplomasinin yerini tanklara bırakması gibi, 2026’da da İstanbul ve Viyana gibi müzakere masalarının devrilmesiyle kriz “sıcak çatışma” safhasına geçti.

 İşgal vs. Nüfuz Mücadelesi

1990’daki kriz, BM üyesi bir devletin (Kuveyt) doğrudan işgali olması bakımından eşsizdi. 2026 savaşı ise daha karmaşık bir yapıda ilerliyor:

Vekalet Savaşlarının Zirvesi: 1990’da düzenli ordular karşı karşıyayken; bugün Hizbullah, Husiler ve milis gruplar gibi “vekil güçler” savaşın belirleyici aktörleri haline geldi.

Nükleer Tehdit: 1990’da Irak’ın nükleer kapasitesi sınırlı bir endişeyken, 2026’da ABD-İsrail operasyonunun ana hedefinin doğrudan İran’ın nükleer altyapısı olması, krizin “topyekûn imha” riskini artırıyor.

 Küresel Kırılganlık ve Bloklaşma

1990: Sovyetler Birliği’nin çöktüğü, ABD’nin “tek kutuplu dünya” düzenini kurduğu bir dönemdi.

2026: ABD ve İsrail’e karşı Rusya ve Çin’in İran ile stratejik blok oluşturduğu, çok kutuplu ve daha tehlikeli bir küresel mimari söz konusu.

HABER: Hatice ÇELİKEL

Kaynak: Haber Merkezi