Tatil dolandırıcılığı, yaz sezonunun yaklaşmasıyla vatandaşların en çok endişelendiği konular arasında yer alıyor. Sahte rezervasyonlar, sosyal medya kanalları üzerinden gelen tekliflerin yanıltıcılığı öne çıkıyor. Tanıtım faaliyetlerinde başka işletmelerin bilgilerinin kullanılması gibi birçok yöntem vatandaşların mağdur olmasına neden oluyor.
Türkiye barındırdığı güzelliklerle yerli ve yabancı birçok kişinin en önde gelen tatil rotaları arasında yer alıyor. Yaz sezonunun yaklaşmasıyla yurt genelinde tatil hazırlıkları şimdiden yapılmaya başlandı. Hazırlıklarla birlikte artan yoğunluk tatil dolandırıcılığı vakalarının da yeniden gündeme gelmesine neden oldu. İnternet siteleri, sosyal medya, sahte rezervasyonlarla birçok vatandaş mağduriyet yaşıyor. Yetkililer, site bilgilerinin, rezervasyon öncesi işletme ve seyahat acenta bilgilerinin kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Vatandaşlar birçok yöntemle tatil dolandırıcılığından dolayı mağdur ediliyor. Ticaret Bakanlığı’nın uyarıları ve şikayet platformlarına gelen başvurulara göre tatil dolandırıcılığı yöntemleri arasında sahte rezervasyonlar, yanıltıcı ilanlar, paket tur dolandırıcılığı bulunuyor. Özellikle sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen ödemelerden sonra iletişimin kesilmesi, iptal edilen işlemlerden sonra ücret iadesinin yapılmaması, uygulamalar üzerinden yapılan rezervasyonların sistemde gözükmemesi yaşanan mağduriyet nedenleri arasında yer alıyor.
Ticaret Bakanlığı, Tüketici Hakem Heyeti’ne (THH) turizm sektörü hakkında gelen şikayetleri her yıl internet sitesi üzerinden açıklıyor. 2023-2025 yıllarına ait veriler incelendiğinde belirtilen yıllar arasında başvuru sayılarında artış gözlemlenmektedir.
Paylaşılan verilere göre, 2025 yılında turizm sektörü hakkında toplam 12.791 şikayet yapıldı. Şikayetlerin 12 bin 385’i karara bağlanırken 6 bin 638’i tüketicinin lehine sonuçlandı. Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Hizmeti Sözleşmeleri hakkında ise 1.256 başvuru yapıldığı açıklandı.
2024 yılında THH’ye gelen 755 bin 997 başvurunun 10 bin 748’i turizm hizmeti sektörüne yönelik gerçekleşti. 10 bin 933’ü karara bağlanan şikayetlerin 5.695’i tüketici lehine sonuçlandı. Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Hizmeti Sözleşmeleri hakkında ise yıl içinde 1.468 başvuru vatandaşlar tarafından yapıldı.
2023 yılına ait verilere göre 727 bin 630 başvurudan 9 bin 315’i turizm hizmetleri sektörüne ait başvurulardan oluşuyor. Şikayetlerin 9 bin 014’ü karara bağlanırken 4 bin 474’i tüketici lehine sonuçlandı. Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Hizmeti Sözleşmeleri hakkında ise toplam 1.975 başvuru kaydedildi.
Hediye tatil vaadi ve tanıtım faaliyetleri kapsamında vatandaşlar çeşitli organizasyonlara davet ediliyor. Bu davetlerde tüketiciler kampanya ve avantajlarla ikna edilerek üyelik sözleşmeleri imzalamaya yönlendirilebiliyor ve kendilerinden ön ücret talep edilebiliyor.
Bazı internet uygulamaları üzerinden ayırtılan yerlerin, işletmenin sisteminde gözükmemesi gibi sorunlar yaşanabiliyor. Uygulamada onaylı olarak görünen rezervasyonların tesisin ya da otelin kaydında bulunmamasının üzerine vatandaşlar mağduriyet yaşayabiliyor. Ayrıca tüketiciler platformlardan satın aldıkları uçak, otobüs, tren gibi ulaşım aracı biletlerin karşılığının olmaması nedeniyle seyahat günlerinde mağdur olabiliyorlar.
Bazı vatandaşlar yaptıkları rezervasyonu iptal edebilme süresi içinde iptal ettiklerinde ödedikleri ücreti geri alamıyor. Tüketiciler iade taleplerinin reddedilmesi ya da geciktirilmesi gibi sorunlarla karşı karşıya kalabiliyor.
TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği) verilerine göre sahte sosyal medya ve internet sayfalarıyla ilgili yapılan başvurular öne çıkıyor. 2022 yılında bu konuda 319 başvuru yapıldı. 2023 yılında 920 başvuru yapılırken bu sayı 2024’te, 868’e düştü.
Paylaşılan verilere göre 2024 yılında kaçak acentecilik ve dolandırıcılığa yönelik 7 bin 656 ihbarla ilgili işlem yapıldığı bildirildi. Şikayetlerin 868 tanesi bungalov ve villa dolandırıcılığı hakkında yapıldı.
Ayrıca kuruma 1 Ocak-24 Temmuz 2025 tarihleri arasında sosyal medya platformlarında villa ve bungalov dolandırıcılığı ile ilgili 5.874 ihbarla ilgili değerlendirme yapıldı. Bu dosyaların 509’u yargıya taşındı.
Sektör temsilcileri, vatandaşların tatil dolandırıcılığından dolayı mağduriyet yaşamamaları için bazı önerilerde bulunuyor. Rezervasyon süreçlerinde gerekli kontrollerin yapılması ve dikkatli davranılması gerektiği ifade ediliyor. Tatilcilerin sadece düşük maliyetli yerleri değil güvenilir, doğrulanmış işletmeleri tercih etmeleri belirtiliyor.
Mesajlara Dikkat Edilmeli: E-posta, sosyal medya, telefon gibi iletişim kanalları üzerinden yapılan özel kampanya gibi tanıtım faaliyetlerine inanmamalı ve iyi araştırılmalı.
Kullanıcı Yorumları İncelenmeli: Konaklama için yer ayırtılan tesisin sadece kendi sosyal medya hesaplarına ve internet sitesine bakılmamalı. Kullanıcıların deneyimlerini paylaştığı platformlara, sosyal medya yorumlarına ve internet sayfasında kullanıcı yorumlarına bakılmalı.
Sosyal Medya Hesapları İncelenmeli: Kurumların sosyal medya geçmişine bakılmalı, sıklıkla değiştirilen kullanıcı adına sahip hesaplara dikkat edilmelidir.
Fiyat Karşılaştırması Yapılmalı: Piyasa değeri altında sunulan fiyatlara itibar etmemeli. Ucuz villa, bungalov fiyatlarına dikkat edilmeli.
Bütçe Planlaması Yapılmalı: Tatil yapılacak yerde konaklama dışında ek hizmet için alınan ücretler iyi araştırılmalı ve bütçeye uygun yerler tercih edilmeli.
İletişim Hattına Dikkat Edilmeli: Sizinle telefon uygulamaları üstünden iletişime geçenlere karşı şüpheyle yaklaşmalı. Dolandırmaya çalışan kişiler çoğunlukla sabit hat tercih etmez.
Dijital Doğrulama Yapılmalı: Rezervasyon yapılacak tesise çevrimiçi ödeme yapmadan önce tesisin internet sitesinde bulunan dijital doğrulama etiketinden kontrol sağlanmalı. Kurumların internet sayfalarında seyahat acenteleri birliğini doğrulama sistemi olmayan sitelerden herhangi bir ödeme gerçekleştirilmemeli.
Sözleşme Yapılmalı: Kurumla yazılı sözleşme yapılmadan herhangi bir rezervasyon ya da ek ücret ödenmemeli. Tüm ödemelerden sonra belge alınmalı ve tatil bitene kadar alınan belgeler tatilci tarafından saklanmalı. Sözleşmede iptal şartları, hizmet bedeli ve kapsamı, tatil süresi açıkça belirtilmeli.
Seyahat Acentaları Tercih Edilmeli: İnternet siteleri yerine acentalardan rezervasyon yapılmalı.
Ödeme Kişisel Hesaba Yapılmamalı: Ödemeler bireylerin kişisel banka hesaplarına yapılmamalı. Seyahat acentasının kurumsal banka hesabına yatırılmalı.
Hakkınızı Aramalısınız: Yaşanan hak kayıplarında gerekli kurumlara başvuru yapılmalı.
Ticaret Bakanlığı, yaz sezonunda vatandaşların mağdur olmaması için önceki dönemlerde internet sitesinden bilgiler paylaştı. Rehber niteliğinde olan bu bilgilerde tatil planı yapan vatandaşların dikkat etmesi gereken hususlar yer alıyor.
Gülşah Engin