SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK GERÇEĞİ: ÖRGÜTLER NEDEN 18 YAŞ ALTI ÇOCUKLARI KULLANIYOR

El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, 12 yaş itibariyle müebbet hapis cezasını öngören anayasa reformunu onayladı. Bu adım, ülkede 2022 yılında ilan edilen ve hâlâ devam etmekte olan olağanüstü hâl politikasının da devam kolu olarak görülüyor. Bu hareketle birlikte ülkemizde de 18 yaş altı çocuklara verilen cezalar ve örgütlerin bu yaştaki çocukları maşa olarak kullanma durumu akılları kurcalıyor.

Suça Sürüklenen Çocuk Kavramı

Son zamanlarda ülkemizde de sıkça duyduğumuz “suça sürüklenen çocuk” ifadesi, kanunen suç sayılan herhangi bir eylemi işlediği iddia edilen veya işleyen çocuklar için kullanılıyor. Peki neden “suçlu çocuk” değil de “suça sürüklenen çocuk”? Çünkü genel olarak 18 yaş altı çocuklarda çevre baskısı, ailevi sorunlar, yoksulluk, ihmal, istismar ve çetesel yapılanmalar gibi birçok faktörün çocuğu suça itebileceği kabul ediliyor.

Neden 18 Yaş Altı Çocuklar Seçiliyor

Suç örgütleri ve çeteler, 18 yaş altı çocukları artık kendileri için bir silah hâline getirmiş durumdalar. Bundaki öncelikli sebepler; çocukların daha az ceza alması, suç esnasında çocukların fazla emniyet birimleri ve halk tarafından şüphe çekmiyor olması ve bazı boşluklardan daha kolay kandırılabilmeleri bulunmaktadır. Bu gibi sebeplerden ötürü çeteler, çocukları gerek suça teşvik ederek gerek bu suçlarda görevlendirerek kullanıyor.

Nasıl Kandırıyorlar

18 yaş altı çocuklardaki kimlik arayışı, kimi zaman onları tehlikeye sürükleyebiliyor. Çeteler ve örgütler, çoğu zaman çocuklardaki yoksulluk, ait olma arayışı, duygusal boşluk ve kimi zaman dışlanma hissiyatları gibi faktörlerden yola çıkarak çocukları kandırmanın bir yolunu arıyor. Para, saygınlık ve güç vaat edilerek manipülasyona maruz kalan çocuklar, zihinsel zehirlenmeye kapılarak kendilerini çetenin içinde buluyor.

Hangi Ortamlarda Teşvik Gerçekleşiyor

Çocuklar kimi zaman sokakta bir mahalle abisi veya arkadaştan, kimi zaman okul çevresinden veya bir internet kafeden örgüt ağına kapılabiliyor. Günümüzde bu çeteleşmeler dijital ortamda da yaygın hâlde. TikTok, Instagram, Telegram veya oyun sohbet odalarında örgütlenmeler ve çocukları ağa düşürme faaliyetleri gerçekleşiyor.

Çocuklar Ne Tür Suçlarda Kullanılıyor

Örgüte dâhil olan çocuklar çeşitli suçlarda kullanılıyor; tetikçilik, uyuşturucu, gasp, haraç kesme ve sosyal medyadan tehdit etme işlerini çocuklara yaptırılması en çok gözlemlenenler arasında.

Nasıl Fark Edilir

Uzmanlar bu suçlara dur demek için öncelikle ailelerin çok dikkatli olması gerektiğini savunuyor. Ailelerin çocuklarda ani para harcama, yeni ve kaynağı bilinmeyen telefon veya eşyalar, gece aniden dışarı çıkma, gizli telefon görüşmeleri, agresif tavırlar ve tehlikeli arkadaş çevresi gözlemlemeleri takdirinde acilen çocuklar için psikososyal destek alınması öneriliyor.

Türkiye’de suça sürüklenen çocukların oranı son 5 yılda %55,5 artış gösterdi. Uzmanlar yalnızca cezanın yetmeyeceğini, ailevi ve psikolojik desteğin, en önemlisi erken müdahalenin önemini vurguluyor.

SEVDA ÇATAL