Yaz sezonuyla birlikte plajların kullanımı ve yönetimi tartışmaları yeniden alevlendi. Plajların halka ait olması kadar, bu alanların korunması ve doğru yönetilmesi de büyük önem taşıyor.

Plajlar Halkın, Peki ya Sorumluluğu? Sahillerde Ücretsiz Mi, İşletmeli Mi Tartışması

Türkiye’nin göz bebeği sahilleri, yaz aylarının gelmesiyle birlikte adeta birer cazibe merkezi haline geldi. Antalya’nın turkuaz sularından Mersin’in sıcak kumlarına, Muğla’nın eşsiz koylarından Adana Karataş’ın uçsuz bucaksız kıyılarına kadar, milyonlarca vatandaşımız serinlemek ve güneşin tadını çıkarmak için akın akın bu bölgelere geliyor. Ancak bu yoğun ilgi beraberinde bazı tartışmaları da getiriyor: Plajlar ücretsiz mi olmalı, yoksa işletmeler mi yönetmeli? Belediyelerin bu konudaki rolü ne olmalı?

Plajlar Halkındır Ama…

Evet, hepimiz biliyoruz ki plajlar halkındır. Bu tartışmasız bir gerçek. Ancak bu cümlenin tek başına yeterli olmadığını da kabul etmeliyiz. Çünkü “halk olmak” sadece denize girmek, güneşlenmekle sınırlı değil. Aynı zamanda o alanı korumak, düzenine sahip çıkmak, gelecek nesillere temiz bir şekilde bırakmakla da ilgili.

Peki bu nasıl olacak? “Herkes gelsin ama kimse işletmesin, para alınmasın” gibi kulağa hoş gelen bir yaklaşım, maalesef pratikte pek de işe yaramıyor. Aksine, bu durum genellikle kaos, kirlilik ve sahipsizlik gibi sorunları beraberinde getiriyor. Sonuçta, kimse ilgilenmeyince, çöpler birikiyor, tuvaletler temizlenmiyor, güvenlik sorunları baş gösteriyor.

Sarısu Plajı’ndan Çıkarılacak Dersler

Antalya’daki Sarısu Plajı, bu duruma somut bir örnek teşkil ediyor. Belediye işletmesinde olmasına rağmen, giriş ücretli olmasına rağmen, plajın genel durumu içler acısı. Duşlar bakımsız, çöp kutuları taşmış, hijyen yerlerde sürünüyor. Buradaki sorun sadece sahiplenme değil, aynı zamanda doğru yönetim anlayışının eksikliği.

İşletme Olmalı mı, Olmamalı mı? İşte Can Alıcı Soru

Türkiye gibi turizmle nefes alan bir ülkede, plajları tamamen sahipsiz bırakmak mümkün mü? Bence değil. Halkın rahat edebilmesi için plajlarda şezlong da olmalı, duş da, büfe de. Ancak bu hizmetlerin fahiş fiyatlarla sunulmaması gerekiyor. Bir şişe suya 50 lira ödemek zorunda kalmak, kimsenin hoşuna gitmez herhalde.

Denetim Şart, Hem de Sıkı Bir Denetim

İşletme olacaksa, denetim de şart. İşletmeci “nasılsa kontrol eden yok” rahatlığına kapılmamalı. Fiyatlar makul seviyede tutulmalı, hijyen kurallarına uyulmalı, çevreye zarar verilmemeli. Aksi takdirde, plajlar halkın değil, sadece işletmecinin cebini doldurduğu birer rant kapısına dönüşür.

Peki çözüm ne? Ne tamamen serbestlik, ne de tam yasak. Çözüm, etkin denetim, kaliteli hizmet ve kamu yararına çalışan bir sistemde yatıyor. Belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve işletmeciler bir araya gelerek, plajların en iyi şekilde yönetilmesi için ortak bir akıl geliştirmeli.

Sorumluluk Bilinciyle Hareket Etmek

Plajların halkın olması demek, onu gelişi güzel kullanmak anlamına gelmez. Temizlik, düzen, erişilebilirlik her vatandaşın hakkıdır. Bu dengeyi kuramazsak, çevre kirliliği, gürültü ve karmaşa her yaz biraz daha büyüyecek. Denize girerken çöplerimizi toplamalı, yüksek sesle müzik dinlemekten kaçınmalı, başkalarının hakkına saygı göstermeliyiz.

Unutmayalım ki, plajlar sadece bugünün değil, geleceğin de mirasıdır. Onları korumak, gelecek nesillere bırakacağımız en değerli hediyelerden biri olacaktır.

Son Söz: Plajlar Halkın, Sorumluluk Hepimizin

Plajlar elbette halkındır. Ancak bu alanlar sahipsiz bırakılırsa en çok zarar gören yine halk ve doğa olur. Kamu eliyle ya da özel işletmeyle fark etmez; önemli olan doğru yönetilen, temiz, erişilebilir ve adil plajlardır.

Halk plajı, halkın olduğu kadar, halkın sorumluluğudur da. Bu sorumluluğu hep birlikte üstlenerek, sahillerimizi cennetten bir köşe olarak koruyabiliriz.