İnsanlık Tarihi Yeniden Yazılıyor: 68 Bin Yıllık “Pençe” El İzi

İnsanlık Tarihi Yeniden Yazılıyor: 68 Bin Yıllık “Pençe” El İzi
Yayınlama: 24.01.2026
Düzenleme: 24.01.2026 01:23
A+
A-

Bilim dünyasında taşları yerinden oynatan bu keşif, insanlık tarihinin sadece sanatsal değil, bilişsel gelişimine dair bildiğimiz tüm teorileri kökünden değiştiriyor. Endonezya’nın Sulawesi adasındaki bir mağarada bulunan el izi, insanın “hayal gücü” ve “yaratıcılık” kapasitesinin Avrupa merkezli tarihlenen süreçten çok daha eski olduğunu kanıtladı.

Endonezya’daki Liang Metanduno mağarasında bulunan bu çizim, 67 bin 800 yıl öncesine tarihlenerek dünyanın en eski mağara resmi ünvanını kazandı. Ancak bu keşfi asıl çarpıcı kılan, resmin sadece bir el izi olmaması, üzerinde yapılan bilinçli sanatsal müdahale.

 İlk “Grafiti Sanatçısı” ve Hayal Gücü

Araştırmacılar, bu antik sanatçının kullandığı tekniği ve yaratıcılığını şöyle tanımlıyor:

Püskürtme Tekniği: Sanatçı elini duvara koyup ağzındaki pigmenti (boyayı) üzerine püskürterek bir kalıp çıkarmış.

Formu Değiştirme (Soyut Düşünce): Resim bittikten sonra, parmak uçları daraltılıp uzatılarak ele bir “pençe” görünümü verilmiş. Bu, insanın doğada gördüğü bir şeyi (elini) hayal gücüyle başka bir şeye (pençeye) dönüştürdüğünü gösteren en eski kanıt.

Avrupa’dan Daha Eski: Bu keşif, İspanya’da Neandertaller tarafından yapıldığı iddia edilen 64 bin yıllık tartışmalı el figürlerinden yaklaşık 1.100 yıl daha eski.

Göç Yollarını Değiştiren Kanıt

Bu bulgu sadece sanat tarihini değil, antropolojiyi de sarstı:

Sahul Argümanı: Homo sapiens’lerin (modern insanın) Avusturya ve Yeni Gine kara parçasına (Sahul) ulaşma tarihinin, tahmin edilenden 15 bin yıl daha önce gerçekleştiği görüşü güçlendi.

Avrupa Merkezli Teorinin Çöküşü: Uzun yıllar boyunca modern insan davranışlarının ve sanatın Avrupa’daki Buz Çağı’nda aniden ortaya çıktığı düşünülüyordu. Sulawesi keşifleri, insanın soyut düşünme yeteneğinin Avrupa’da değil, Afrika’dan çıkıştan itibaren türümüzün doğasında olduğunu ispatlıyor.

Bilim İnsanlarının Görüşü

Projenin eş başkanı Adam Brumm, bu keşfin önemini şöyle açıklıyor: “Bize hep yaratıcı patlamanın Avrupa’da küçük bir bölgede olduğu öğretildi. Ancak şimdi Endonezya’da modern insan davranışının özelliklerini görüyoruz. Bu, Avrupa merkezli argümanı sürdürmeyi hayli zorlaştırıyor.”

HABER: Hatice ÇELİKEL

Kaynak: Haber Merkezi

REKLAM VERMEK İÇİN ARAYIN
0532 659 8130