Malatya’da bulunan ve Hitit dönemine ait olan İspekçir Steli, Sivas Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Stel, Hitit kraliyet ailesinin dört kuşağını ve o dönemin yaşamını gözler önüne seriyor.

Hitit Kraliyet Ailesinin İzleri Sivas’ta: İspekçir Steli Tarihe Işık Tutuyor

Sivas Arkeoloji Müzesi, Anadolu’nun derinliklerinden gelen, adeta bir zaman kapsülü niteliğindeki İspekçir Steli’ne ev sahipliği yapıyor. Malatya’nın Darende ilçesinde, bundan tam 118 yıl önce, 1907’de gün yüzüne çıkarılan bu tarihi eser, Geç Hitit dönemine ait. Yaklaşık iki metre yüksekliğindeki bu taş blok, üzerindeki figürler ve Luvi hiyeroglif yazılarıyla, bir zamanlar Anadolu topraklarına hükmeden Hitit kraliyet ailesinin dört neslini bugüne taşıyor.

İspekçir Steli: Bir Aile Anıtı

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Bora Uysal, bu kıymetli eserin adını, bulunduğu İspekçir köyünden aldığını belirtiyor. Dikdörtgen prizma şeklinde olan stel, üç yüzünde de o döneme ait figürler ve yazıtlar barındırıyor. Bu figürlerin her birinin, bir zamanlar kral ya da kraliçe olmuş önemli şahsiyetlerle ilişkili olduğu düşünülüyor.

Prof. Dr. Uysal’ın aktardığına göre, İspekçir Steli aslında bir tür anma anıtı. Hititler’de, ölen kraliyet ailesi üyelerinin tanrı olarak kabul edildiği bir gelenek varmış. Bu stel de, işte bu geleneğin bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor. Yani bir nevi, ölen ataları onurlandırmak için dikilmiş bir abide.

Kraliyet Ailesinin Dört Kuşağı

Bu anıtın hikayesi de oldukça ilginç. Stel, zamanında Malatya’ya kral olarak gönderilen 2. Arnuvantis tarafından, dedesi 1. Arnuvantis ve onun eşi için yaptırılmış. Düşünün, torun dedesine anıt yaptırıyor! Stelin üzerindeki üçüncü figür ise, bu ataların torunu olan 2. Arnuvantis’i temsil ediyor. Prof. Dr. Uysal, bu durumu şöyle açıklıyor: “Figürlerden birinde 2. Arnuvantis elindeki kaptan yere bir sıvı döküyor. Bu, ölen ataları huzurunda yapılan kutsal bir adak ritüelini simgeliyor.” Yani, bir nevi saygı duruşu gibi düşünebiliriz.

Hitit İmparatorluğu’nun Mirası

Milattan Önce 1200’lü yıllarda Hitit İmparatorluğu yıkılınca, Anadolu ve Kuzey Suriye’de bir sürü küçük şehir devleti ortaya çıkmış. İşte bu tür eserler, o dönemin izlerini günümüze taşıyor. İspekçir Steli üzerindeki yazılar, Malatya ve çevresinin o dönemde Karkamış Krallığı’na bağlı olduğunu gösteriyor. Karkamış Kralı Kuzi Teşub’un akrabası olan 1. Arnuvantis’in Malatya’ya yönetici olarak atandığı ve soyundan gelenlerin de bu görevi sürdürdüğü anlaşılıyor.

Prof. Dr. Uysal, “Stelde Karkamış Kralı Kuzi Teşub’dan başlayarak 1. Arnuvantis, onun eşi ve 2. Arnuvantis’e kadar dört kuşağın izleri yer alıyor,” diyor. Bu da demek oluyor ki, bu eser Anadolu’daki son Hitit soylularının izlerini taşıyor. Yani, bir dönemin kapanışına tanıklık ediyoruz.

Sivas Müzesi’nde Tarihe Yolculuk

İşte bu muazzam eser, şu anda Sivas Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Müze yetkilileri, stelin özellikle tarih meraklıları ve öğrenciler için büyük bir ilgi odağı olduğunu belirtiyor. Ziyaretçiler, bu taşın üzerinde sadece figürler ve yazılar görmekle kalmıyor, aynı zamanda Anadolu’nun kadim uygarlıklarından biri olan Hititlerin siyasi yapısını, dini ritüellerini ve soy zincirini de gözlerinin önüne seriyor.

Sivas Arkeoloji Müzesi yetkilileri, herkesi bu tarihi yolculuğa davet ediyor. Müze, hafta içi ve hafta sonu belirli saatlerde ziyarete açık. Eğer yolunuz Sivas’a düşerse, bu eşsiz eseri görmeden geçmeyin derim. Kim bilir, belki siz de Hitit kraliyet ailesinin bir üyesiyle tanışırsınız!