Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raporunda gri pasaport uyarısı: Vizesiz seyahat hakkı askıya alınabilir!

Avrupa Birliği’nin yasama organı olan Avrupa Parlamentosu, gündemine alacağı Türkiye Raporu taslağını görüşmeye hazırlanıyor. BBC’nin haberine göre taslakta, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi sürecinde yaşadığı sıkıntılara ayrı bir bölüm ayrıldı.

Rapor, Türkiye’nin vize muafiyeti kazanabilmesi için tamamlaması gereken altı kriterin hâlâ yerine getirilmediğini hatırlatıyor. Bu doğrultuda Parlamento, Türkiye’yi vize serbestleştirme sürecinin önündeki engelleri kaldırmaya çağırırken, gerekli adımlar atıldığı takdirde AB Konseyi’nin de kendi üzerine düşeni yapması gerektiğini vurguluyor.

Taslakta ayrıca, Türk vatandaşlarının AB ülkelerine yaptığı vize başvurularında son dönemde artan sorunlara ve başvuru sisteminin kötüye kullanılmasına dair duyulan kaygıya da yer verildi.

Bot yazılımlarla randevu karaborsası iddiası

AP raporunda doğrudan yer almasa da, vize sisteminin kötüye kullanılmasına dair kaygılarla aynı döneme denk gelen bir gelişme, gazeteci İbrahim Haskoloğlu’nun gündeme getirdiği iddialardı. Haskoloğlu, İspanya, İtalya ve Almanya başta olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerinin Schengen randevu sistemlerinin bot yazılımlar aracılığıyla taranarak, vatandaşların normalde ücretsiz erişebildiği randevuların 250-400 Euro arasında satışa çıkarıldığını öne sürmüştü.

Gazeteci ayrıca bazı yapıların 5.000-10.000 Euro karşılığında “garantili vize” vaadiyle çalıştığına dair yazışmalar topladığını belirterek, bu bilgileri ilgili ülkelerin yetkilileriyle paylaştığını açıklamıştı. Haskoloğlu’nun Fransa Büyükelçiliği’ne ilettiği bulgularda, vize randevu satışından elde edilen cironun birkaç ayda yaklaşık 2 milyon Euro’ya ulaşabileceği iddia edilmişti. İddiaların ardından AB yetkilileri konuyla ilgili inceleme başlattığını duyurmuştu.

Gri pasaport tartışması

Raporun bu yılki en dikkat çekici başlıklarından biri, kamuoyunda “gri pasaport” olarak anılan hizmet pasaportları oldu. Bu pasaportlar yalnızca kamu kurumlarının resmi görevlendirmesiyle düzenleniyor ve turistik amaçlı kullanımı yasak. Ancak Schengen bölgesine vizesiz giriş imkânı sunması, bu pasaportlara son yıllarda ilgiyi artırdı.

AP’nin değerlendirmesine göre Türkiye, tüm vatandaşları kapsayacak genel bir vize serbestliği çerçevesi oluşturmak için somut adımlar atmıyor; bunun yerine sayısı tam olarak bilinmeyen hizmet pasaportlarının amacı dışında, asıl hak sahibi olmayan kişilere de verilerek kötüye kullanıldığı iddia ediliyor.

Vizesiz seyahat hakkı tehlikede

Mevcut durumda AB üyesi ülkeler, Türkiye’nin verdiği hizmet pasaportu sahiplerine Schengen bölgesinde vizesiz seyahat hakkı tanıyor. Buna karşın İngiltere ve ABD gibi bazı ülkeler, gri pasaport sahiplerinden de vize talep ediyor.

AP raporu, iddia edilen usulsüzlüklerin sürmesi halinde Avrupa Birliği’nin hizmet pasaportu sahiplerine tanınan bu serbest dolaşım hakkını kısmen sınırlandırma ya da tamamen kaldırma yetkisine sahip olduğunu vurguluyor. Bu da gri pasaportlara tanınan ayrıcalığın önümüzdeki dönemde AB gündeminde yeniden tartışmaya açılabileceğine işaret ediyor.

Haber: Emre Baydar