2014 Ukrayna Devrimi: Olaylar Nasıl Başladı ve Bitti?

21 Kasım 2013 tarihinde Ukrayna‘nın başkenti Kiev’de kış kapıdaydı. Bağımsızlık Meydanı’nda toplanan birkaç yüz genç, modern Avrupa tarihinin kırılma noktalarından birini başlayacağını kimse tahmin etmiyordu. 2014 Ukrayna Devrimi ya da haklının dediği gibi Onur Devrimi yalnızca bir hükumetin düşmesini anlatmıyor. Bir halkın kendi geleceğini adeta seçme mücadelesiydi.

Aslında her şey dönemin Devlet Başkanı olan Viktor Yanukovıç’ın, Avrupa Birliği ile yıllardır üzerinde çalışılan ve Ukrayna ekonomisini batıya entegre edecek “Ortaklık Anlaşması”nı imzalamayı son anda reddetmesiyle başlamıştı. Geleceği Avrupa standartlarında gören Ukraynalı gençler için bu büyük bir hayal kırıklığı oldu. İlk gece meydana çıkanlar, ellerinde AB bayrakları tutan üniversite öğrencileriydi.

Bu barışçıl protesto, 30 Kasım gecesinde özel polis gücü Berkut’un coplarıyla kanlı bir baskına uğradı. Bundan sonra rüzgar tamamen tersine dönmeye başladı. Öğrencilerin dövüldüğü görüntüler sosyal medyada yayılınca, olay öğrenci protestolarından kitlesel bir halk hareketine dönüştü.

Keskin Nişancılar

2014 Şubat ayı geldiğinde, Kiev’in üzerine gölgeler düştü. Yanukovıç hükumeti protestoları bütünüyle yasaklayan ve temel hakları kısıtlayan ’16 Ocak Yasaları’nı çıkardı. Bu durum gerilimi geri dönülmez bir noktaya taşıdı. Kırılma noktası ise 18-20 Şubat 2014 tarihlerinde oldu. Binaların çatılarından protestocuların üzerine keskin nişancılar tarafından ateş açılmaya başlandı. Bu üç günde 100’e yakın sivil yaşamını yitirdi. Daha sonra Ukrayna halkı bu çatışmalarda ölenleri “Cennetin Yüzü” (Nebesna Sotnya) olarak andı.

Yeni Dönem

21 Şubat gecesi, baskılara ve can kayıplarına siyasi dengeler dayanamadı ve alt üst oldu. Muhalefet liderleri ve Yanukovıç arasında bir erken seçim anlaşması imzalandı. Fakat meydanda olan halk bunu kabul etmedi. Viktor Yanukovıç can güvenliğinin kalmadığını anlayarak aynı gece helikopterle önce Harkiv, oradan da Rusya’ya kaçtı.

22 Şubat 2014 tarihinde Ukrayna Parlamentosu, Yanukovıç’ın anayasal görevlerini yerine getirmediğini ilan etti ve görevden aldı. 25 Mayıs için de erken seçim kararı verdi. Meydandaki halk kazandı fakat bu zafer Ukrayna için ağır oldu. Devrimden sonra Rusya, istikrarsızlıktan faydalanarak Mart 2014’te Kırım’ı yasa dışı olarak ilhak etti. Donbas bölgesinde ise ayrılıkçı çatışmaları körükledi.

Meryem Veli