Yaz aylarının gelmesiyle birlikte plajlardaki kalabalıklar arttı. Plajların ücretsiz mi olması gerektiği yoksa işletmeler tarafından mı yönetilmesi gerektiği tartışmaları yeniden alevlendi.

Plajlar Halkındır, Peki ya Sahipsizliği Önlemek?

Yaz geldi, deniz sezonu açıldı. Antalya’dan Mersin’e, Muğla’dan Adana Karataş’a kadar uzanan o uzun sahil şeridi yine tıklım tıklım. Güneşin ve denizin tadını çıkarmak isteyen milyonlarca insan, soluğu kumsallarda alıyor. Ama bu keyifli atmosferin ardında, her yaz olduğu gibi yine aynı tartışma dönüp duruyor: Plajlar kime ait? Ücretsiz mi olmalı, yoksa işletmelerin eline mi bırakılmalı?

Plajlar Halkındır, Ama…

Evet, plajlar hepimizin. Bu tartışmasız bir gerçek. Ancak “plajlar halkındır” demek, her şeyi çözmüyor. Çünkü halk olmak, sadece şezlonga uzanıp denize girmekten ibaret değil. Aynı zamanda o alanı korumak, temiz tutmak, düzenine sahip çıkmak da gerekiyor. İşte tam bu noktada işler biraz karışıyor.

Isparta’dan meslektaşımız Samet Memiş’in de belirttiği gibi, Türkiye gibi turizmle nefes alan bir ülkede, plajları tamamen kendi haline bırakmak pek de gerçekçi bir yaklaşım değil. “Herkes gelsin, kimse işletmesin, para alınmasın” fikri ilk başta kulağa hoş geliyor. Ama biraz düşününce, bunun pratikte pek de işe yaramayacağını anlıyorsunuz. Neden mi?

Sahipsizlik Kaosu ve Kirliliği Doğurur

Çünkü sahipsiz kalan her yer gibi, plajlar da kısa sürede kirlenmeye, bakımsız kalmaya mahkum oluyor. Tuvaletler temizlenmiyor, duşlar çalışmıyor, çöpler etrafa saçılıyor. Sonuç olarak, denize girmek bir işkenceye dönüşüyor. İşte bu yüzden, plajların bir şekilde yönetilmesi, kontrol altında tutulması gerekiyor.

Antalya Sarısu Plajı: Bir Uyarı İşareti

Antalya’daki Sarısu Plajı bunun somut bir örneği. Burası belediye tarafından işletiliyor ve giriş ücretli. Ancak buna rağmen, duşların hali içler acısı, çöp kutuları taşıyor, genel hijyen yerlerde sürünüyor. Buradaki sorun sadece sahiplenme değil; asıl mesele, doğru yönetim anlayışının eksikliği.

İşletme Olmalı, Ama Nasıl?

Peki, çözüm ne? Plajları tamamen özel işletmelere mi bırakalım? Elbette hayır. Çünkü bu durumda da fiyatlar uçuk kaçık oluyor, halkın cebi yanıyor. Şezlonglar, şemsiyeler, yiyecekler, içecekler… Her şey ateş pahası. Vatandaş, denize girmekten bile vazgeçiyor.

O zaman ne yapmalı? Bence çözüm, ne tam serbestlik ne de tam yasak. İkisinin ortasında, dengeli bir yol bulmak gerekiyor. Halkın rahat edebilmesi için plajlarda şezlong da olmalı, duş da, büfe de. Ama bu hizmetler fahiş fiyatlarla sunulmamalı. Herkesin bütçesine uygun seçenekler olmalı.

Denetim Şart!

Tabii ki, bu noktada denetim de büyük önem taşıyor. İşletmeciler, “nasılsa beni kontrol eden yok” dememeli. Fiyatlar sürekli denetlenmeli, hijyen kurallarına uyulup uyulmadığına bakılmalı, vatandaşın şikayetleri dikkate alınmalı. Aksi takdirde, plajlar yine bir avuç insanın çıkarına hizmet eden mekanlara dönüşür.

Sahiplenmek sadece kullanmak değil, sorumluluk almak demektir. Plajların halkın olması demek, onları hoyratça kullanmak anlamına gelmez. Temizlik, düzen, erişilebilirlik her vatandaşın hakkıdır. Bu dengeyi kuramazsak, çevre kirliliği, gürültü ve karmaşa her yaz biraz daha büyüyecek.

Sonuç: Sorumluluk Hepimizin

Sonuç olarak, plajlar elbette halkındır. Ancak bu alanlar sahipsiz bırakılırsa en çok zarar gören yine halk ve doğa olur. Kamu eliyle ya da özel işletmeyle fark etmez; önemli olan doğru yönetilen, temiz, erişilebilir ve adil plajlardır. Unutmayalım, halk plajı halkın olduğu kadar, halkın sorumluluğudur da.

Unutmayalım, hepimiz bu güzel kıyıların tadını çıkarırken, aynı zamanda onları korumakla da yükümlüyüz. Çöplerimizi toplamalı, gürültü yapmamalı, çevremize saygılı olmalıyız. Ancak bu şekilde, gelecek nesillere de temiz ve güzel plajlar bırakabiliriz.