Bosna Hersek’te bulunan 11/07/95 Galerisi, Srebrenitsa soykırımında yaşanan acıları sanat ve belgecilik yoluyla ziyaretçilerine aktarıyor. Galeri, soykırımın evrensel bir ders olarak algılanmasını amaçlıyor.

Srebrenitsa Soykırımı’nın hafızası bu galeride

Mine Köseler / BOSNA HERSEK-BHA

Savaşın acımasız yüzü, tarihin karanlık sayfalarına kazınan Srebrenitsa… 1995 yılının Temmuz ayında yaşanan ve binlerce masum insanın hayatını kaybettiği o kara günlerin izleri, Bosna Hersek’te açılan bir galeriyle yeniden canlanıyor. 11/07/95 Galerisi, Sırp askerlerinin gerçekleştirdiği ve 8372 insanın can verdiği Srebrenitsa soykırımını, hem belgesel niteliğinde kanıtlarla hem de sanatın etkileyici diliyle anlatıyor.

Geçmişten Günümüze Uzanan Bir Köprü

Galerinin kalıcı sergisi, ziyaretçilerini adeta 1995 yılının o sıcak Temmuz günlerine götürüyor. Fotoğraflar, haritalar, o günlere ait ses kayıtları ve video materyalleri, savaşın dehşetini ve masum insanların yaşadığı acıları gözler önüne seriyor. Bu içerikler, sadece geçmişi kayıt altına almakla kalmıyor, aynı zamanda günümüz dünyasına da çok önemli bir mesaj iletiyor: “Bir daha asla!”.

Galeriyi gezerken insanın içini bir hüzün kaplıyor. O günlerde yaşananların ağırlığı, sergilenen her bir materyalde hissediliyor. Özellikle, soykırımdan kurtulanların ve hayatını kaybedenlerin yakınlarının tanıklıkları, ziyaretçileri derinden etkiliyor. Bu tanıklıklar, yaşananların sadece birer sayıdan ibaret olmadığını, her bir kaybın arkasında bir hayat hikayesi olduğunu hatırlatıyor.

Müze ve Galeri Kavramlarının Harmanı

11/07/95 Galerisi’ni diğer müzelerden ayıran en önemli özelliklerden biri, müze ve galeri kavramlarını bir araya getiren özgün konsepti. Sanatsal ve belgesel anlatım biçimlerinin iç içe geçtiği bu alan, olayların tek boyutlu ve ideolojik yorumlarına karşı duruyor. Sergi, tarihi sadece kayıtlı haliyle değil, aynı zamanda müdahale edilebilir bir an olarak ele alıyor. Ziyaretçiler, sergilenen eserler aracılığıyla o günleri yeniden yaşıyor, düşünüyor ve sorguluyor.

Galerideki eserler arasında, soykırımda hayatını kaybedenlerin kişisel eşyaları da yer alıyor. Bir çocuk oyuncağı, bir aile fotoğrafı, bir mektup… Bu eşyalar, yaşanan trajedinin boyutunu daha da somutlaştırıyor. İnsanın boğazı düğümleniyor, gözleri doluyor. O insanların hayalleri, umutları ve sevdikleriyle birlikte nasıl yok edildiğini derinden hissediyorsunuz.

Soykırıma Karşı Evrensel Bir Duruş

11/07/95 Galerisi’nin en temel amacı, dünyadaki her türlü şiddete karşı güçlü ve kararlı bir duruş sergilemek. Srebrenitsa, sadece Bosna Hersek’teki savaşın değil, aynı zamanda masum insanların çektiği acıların ve dünyanın bu acılara karşı kayıtsızlığının da bir simgesi. Galeri, bu simgeyi canlı tutarak, benzer acıların bir daha yaşanmaması için farkındalık yaratmayı hedefliyor.

Galeriyi ziyaret edenler, Srebrenitsa’da yaşananların insanlığa karşı işlenmiş bir suç olduğunu ve bu suçun asla unutulmaması gerektiğini vurguluyor. Özellikle genç nesillerin bu tür müzeleri gezerek tarihten ders çıkarması ve gelecekte benzer hataların tekrarlanmasını engellemesi gerektiği belirtiliyor. Galeri yetkilileri de, bu amaca ulaşmak için çeşitli eğitim programları ve etkinlikler düzenliyor.

“Unutursak Kalbimiz Kurusun”

Srebrenitsa’da yaşananlar, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak hafızalara kazınmış durumda. 11/07/95 Galerisi, bu acı hatırayı canlı tutarak, soykırımın kurbanlarını anıyor ve gelecek nesillere önemli bir mesaj iletiyor: “Unutursak kalbimiz kurusun!”. Bu galeri, sadece bir müze değil, aynı zamanda bir insanlık dersi, bir vicdan muhasebesi ve bir umut ışığı.

Bosna Hersek’e yolunuz düşerse, 11/07/95 Galerisi’ni mutlaka ziyaret edin. O günlerde yaşanan acıları hissedin, tarihten ders çıkarın ve insanlığın ortak vicdanına bir katkıda bulunun. Unutmayın, geçmişi unutmak, geleceği kaybetmek demektir.

Kaynak: Bha